فشار بر کسب و کارهای تولیدی «سبز»

با استانداردهای جدید سبز، الزامات مربوط به فناوری تولید، کنترل زنجیره تأمین و قابلیت‌های مدیریتی به طور فزاینده‌ای سختگیرانه‌تر خواهد شد و فشار قابل توجهی بر کسب‌وکارها وارد می‌کند. توانایی تطبیق فناوری، مدیریت مؤثر زنجیره‌های تأمین، بهبود مهارت‌های کارگران و برآورده کردن الزامات گزارش‌دهی و اظهارنامه، عوامل کلیدی در تعیین موفقیت خواهند بود. چالش‌ها فرصت‌هایی را ایجاد می‌کنند . پس از یک سال دشوار ۲۰۲۳، صادرات چرم و کفش در نیمه اول ۲۰۲۴ بهبود یافت و به بیش از ۶.۵ میلیارد دلار آمریکا رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۵.۷ درصد افزایش داشته است. انجمن چرم و کفش ویتنام (Lefaso) پیش‌بینی می‌کند که کل صادرات صنعت در سال جاری تقریباً به ۲۶ تا ۲۷ میلیارد دلار آمریکا خواهد رسید که افزایش قابل توجهی در مقایسه با بیش از ۲۴ میلیارد دلار آمریکا در سال ۲۰۲۳ است. با این حال، به گفته فان تی تان شوان، معاون رئیس Lefaso، صنعت چرم و کفش هنوز با چالش‌های بسیاری روبرو است که مهمترین آنها تنگنا در زنجیره تأمین مواد اولیه و قطعات است. علاوه بر این، کشورهای اصلی واردکننده کفش، الزامات جدیدی را برای محصولات وارداتی مربوط به مسئولیت اجتماعی و زیست‌محیطی وضع می‌کنند که به طور قابل توجهی بر صنعت چرم و کفش ویتنام تأثیر می‌گذارد. برای مثال، از مارس ۲۰۲۴، بازار اتحادیه اروپا شروع به معرفی الزامات جدیدی مانند طراحی سازگار با محیط زیست، استانداردهای پایداری و شفافیت در زنجیره تأمین و غیره کرد. در اصل، توافق سبز در ابتدا برای تنظیم فعالیت‌های اقتصادی در داخل اتحادیه اروپا طراحی شده بود. با این حال، در بسیاری از موارد، مفاد این توافق‌نامه می‌تواند در مورد کالاها و خدماتی که از خارج از اتحادیه اروپا سرچشمه می‌گیرند، به ویژه آن‌هایی که در بازار واحد مصرف و گردش می‌کنند، نیز اعمال شود. بنابراین، توافق سبز محدود به اتحادیه اروپا نیست، بلکه سایر کشورها، به ویژه آن‌هایی که روابط تجاری قابل توجهی با اتحادیه اروپا دارند، مانند ویتنام، را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. این بدان معناست که کسب‌وکارهای ویتنامی که به اتحادیه اروپا کالا صادر می‌کنند نیز باید از استانداردها و الزامات جدید تعیین‌شده توسط توافق سبز پیروی کنند. در واقع، پس از چهار سال از اجرای توافق سبز، اتحادیه اروپا سیاست‌های بسیاری را صادر کرده است که مستقیماً بر کالاهای وارداتی تأثیر می‌گذارد. این موارد شامل استراتژی «از مزرعه تا سفره» (F2F) و برنامه اقدام جدید اقتصاد چرخشی (CEAP) با تمرکز بر کشاورزی و تولید است. علاوه بر این، سیاست‌های تنوع زیستی و مکانیسم تعدیل کربن در مرز (CBAM) نیز الزامات سختگیرانه‌ای را بر واردات اعمال می‌کنند. بر این اساس، از اکنون تا سال ۲۰۳۰، طرح CBAM در صورت عدم رعایت سطوح مناسب انتشار گازهای گلخانه‌ای، بر آهن و فولاد، آلومینیوم، سیمان، کود و هیدروژن مالیات وضع خواهد کرد و در آینده، این امر ممکن است شامل غذاهای دریایی، منسوجات، چرم و کفش و غیره نیز شود . آمادگی و اقدام زودهنگام بسیار مهم است. ارزیابی انجمن فولاد ویتنام (VSA) نشان می‌دهد که صنعت فولاد داخلی سطح انتشار بسیار بالایی دارد و سالانه معادل ۳.۵ میلیارد تن انتشار کربن منتشر می‌کند که حدود ۷ تا ۹ درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای ملی و ۴۵ درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای صنعتی را تشکیل می‌دهد. بنابراین، تأثیر CBAM بر صادرات فولاد ویتنام به اتحادیه اروپا قابل توجه است و شرکت‌های فولاد را مجبور می‌کند تا به سرعت طرز فکر خود را تغییر دهند، منابع مالی، علم و فناوری و تخصص فنی را آماده کنند و به تدریج تولید را به سمت انتشار کم کربن سوق دهند تا الزامات تولید پایدار را برآورده کنند، اگر می‌خواهند به همکاری با این بازار ادامه دهند. با این حال، تحت فشار «سبز کردن» صنعت جهانی، نگیم شوان دا، رئیس VSA، فرصتی را برای صنعت فولاد می‌بیند تا به سمت نوسازی و توسعه پایدار «تغییر شکل» دهد. به گفته کارشناسان، صنعت فولاد هنوز پتانسیل زیادی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای از طریق به‌کارگیری فناوری‌های جدید مانند استفاده از انرژی هیدروژن، کوره‌های الکتریکی تجدیدپذیر، فناوری جذب کربن و غیره دارد. این دقیقاً هدفی است که صنعت فولاد سال‌هاست تعیین کرده است، اما کسب‌وکارها به دلیل اینکه هنوز با فشار مواجه نشده‌اند، تمایلی به پیشرفت نداشته‌اند. اگرچه سیاست‌های سبز در کوتاه‌مدت چالش‌های قابل توجهی را برای کسب‌وکارها ایجاد می‌کنند، اما گذار سبز فرصت‌هایی را نیز برای کسب‌وکارهای ویتنامی فراهم می‌کند. به عنوان مثال، استانداردهای سبز اتحادیه اروپا بسیار سختگیرانه هستند، اما با آمادگی اولیه و کامل، کسب‌وکارهای ویتنامی می‌توانند کاملاً به آنها دست یابند. اتحادیه اروپا اغلب پیش‌نویس سیاست‌ها را منتشر می‌کند و خیلی زود بازخورد عمومی را درخواست می‌کند و به کسب‌وکارها زمان می‌دهد تا خود را با شرایط وفق دهند. علاوه بر این، نقشه راه اجرای این سیاست‌ها معمولاً تدریجی است و به کسب‌وکارها اجازه می‌دهد گام به گام پیش بروند. علاوه بر این، بسیاری از استانداردهای سبز فقط کسب‌وکارها را ملزم به تغییر فرآیندهای کاری خاص یا روش‌های گزارش اطلاعات می‌کنند، نه اینکه خواستار سرمایه‌گذاری‌های عظیم باشند. در واقع، برخی از استانداردهای جدید اتحادیه اروپا قبلاً استانداردهای داوطلبانه‌ای بودند که کسب‌وکارها قبلاً برای برآورده کردن نیازهای مشتری اجرا کرده بودند. مهم‌تر از آن، با سازگاری فعالانه با گذار سبز، کسب‌وکارها در دسترسی به بازار بالقوه سودآور محصولات سبز، همزمان با تغییر فزاینده تقاضای مصرف‌کنندگان جهانی به سمت محصولات پایدار، از مزیت برخوردار خواهند بود. آژانس‌های دولتی، انجمن‌ها و سازمان‌ها می‌توانند با ارائه اطلاعات به موقع، دقیق و جزئی در مورد استانداردهای سبز؛ مشاوره و راهنمایی کسب‌وکارها در اجرا؛ و هماهنگی با بازارهای صادراتی برای تبادل اطلاعات در مورد روش‌های مناسب اجرا و برنامه‌های پشتیبانی فنی برای گذار سبز کسب‌وکارهای ویتنامی، به طور مؤثر از فرآیند سازگاری سبز کسب‌وکارها پشتیبانی کنند.

لازم است آگاهی‌بخشی و تبلیغ در مورد صنعت سبز در بین مشاغل افزایش یابد تا مشاغل و مردم به وضوح ببینند که توسعه صنعت سبز یک روند اجتناب‌ناپذیر است و مزایای بسیاری از جمله حفاظت از منابع زیست‌محیطی، ارتقای توسعه کسب‌وکار و بهبود کیفیت تولید و محیط کسب‌وکار و همچنین سلامت کارگران را به همراه دارد... ترین کوک وو، معاون مدیر اداره صرفه‌جویی در مصرف انرژی و توسعه پایدار (وزارت صنعت و تجارت)