Bangladesz: Ostatnia kropla

Protesty w Bangladeszu zaczęły wybuchać w lipcu po tym, jak Sąd Najwyższy kraju przywrócił kwotę do 30% stanowisk rządowych zarezerwowaną dla krewnych weteranów, którzy walczyli w wojnie o niepodległość od Pakistanu w 1971 roku.

Ten „uprzywilejowany” system kwot został wprowadzony przez ówczesnego premiera Sheikha Mujibura Rahmana, ojca Sheikh Hasiny, jako strategia upamiętniająca wkład tych, którzy poświęcili się sprawie wyzwolenia narodowego.

Jednak po ponad 50 latach potomkowie weteranów walczących o wolność stanowią zaledwie około 0,12% do 0,2% 174-milionowej populacji, podczas gdy liczba bezrobotnych młodych ludzi sięga 18 milionów. Dlatego polityka rządu premier Hasiny, polegająca na utrzymaniu parytetów, była „ostatnią kroplą”, która przelała czarę goryczy, doprowadzając do wybuchu tlącego się od dawna niezadowolenia w społeczeństwie, zwłaszcza wśród młodzieży, i powszechnej przemocy.

Kryzys, nazywany „kwotami urzędników państwowych”, pod wieloma względami przypomina rewolucje „arabskiej wiosny” sprzed 14 lat w wielu muzułmańskich krajach arabskich na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. Protestujący potępiają nadmierne użycie siły przez rząd wobec pokojowych oponentów.

Według agencji Reuters , od początku lipca w protestach zginęło co najmniej 300 osób. Tymczasem rząd premier Hasiny zaprzecza oskarżeniom i twierdzi, że „ci, którzy dopuszczają się przemocy, to nie studenci, lecz terroryści dążący do destabilizacji kraju”, co jeszcze bardziej podsyca oburzenie studentów.

W obliczu eskalacji przemocy rząd Bangladeszu wprowadził godzinę policyjną w całym kraju od godziny 18:00 4 sierpnia. 5 sierpnia dowódca armii, generał Waker-Us-Zaman, ogłosił w telewizji utworzenie rządu tymczasowego. Tego wieczoru prezydent Mohammed Shahabuddin zgodził się na utworzenie rządu tymczasowego i spotkał się z dowódcami armii, marynarki wojennej i sił powietrznych, liderami partii politycznych oraz przedstawicielami organizacji społeczeństwa obywatelskiego w Bangladeszu, aby omówić rozwiązania mające na celu ustabilizowanie sytuacji.

6 sierpnia, na prośbę protestujących, prezydent Mohammed Shahabuddin ogłosił rozwiązanie parlamentu. Prezydent podjął decyzję o uwolnieniu byłej premier Khaledy Zii, przewodniczącej Bangladeskiej Partii Nacjonalistycznej (BNP), wraz ze wszystkimi osobami aresztowanymi podczas poprzednich protestów. 7 sierpnia, 84-letni dr Muhammad Yunus, laureat Pokojowej Nagrody Nobla z 2006 roku za pomoc milionom mieszkańców wiejskich Bangladeszu w wyjściu z ubóstwa poprzez udzielanie im małych pożyczek poniżej 100 dolarów, został mianowany przez różne frakcje na szefa tymczasowego rządu Bangladeszu, aby tymczasowo złagodzić sytuację.

W obliczu obecnych zawirowań armia Bangladeszu odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu porządku publicznego, tropieniu i ściganiu osób odpowiedzialnych za śmierć demonstrantów oraz wspieraniu nowo utworzonego rządu tymczasowego w organizacji nowych wyborów. Jednak siły te nie będą odgrywać wiodącej roli w sprawowaniu władzy, jak oświadczył w ostatnich dniach Naczelny Dowódca Waker-Us-Zaman.

Biorąc pod uwagę obecną sytuację, przyszłość Bangladeszu rysuje się w ponurych barwach, a niestabilność polityczna prawdopodobnie będzie się utrzymywać. Wybór między nacjonalizmem świeckim a nacjonalizmem islamskim w nadchodzących wyborach zadecyduje o politycznej przyszłości Bangladeszu. Niezależnie od wyniku, można przewidzieć, że niestabilność i trudności gospodarcze będą nadal nękać ten południowoazjatycki kraj w dającej się przewidzieć przyszłości.