Xóm Hoài Khao thuộc xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng. Nơi đây còn giữ được những cánh rừng nguyên sinh, được thiên nhiên ban tặng những tổ ong khoái tự nhiên trong rừng sâu đã gắn liền với người dân Hoài Khao hàng trăm năm nay.
Xóm Hoài Khao hiện có 34 hộ đều là đồng bào dân tộc Dao Tiền. Vào tháng 7 Âm lịch hằng năm, người Dao Tiền xóm Hoài Khao tổ chức thu hoạch tổ ong khoái để nấu thành sáp ong nguyên chất. Sáp ong nguyên chất thu được sau khi nấu là nguyên liệu để in hoa văn trên trang phục của phụ nữ Dao Tiền. 
Quý vị hãy cùng Vietnam.vn trải nghiệm quy trình làm sáp ong của đồng bào Dao Tiền nơi đây qua bộ ảnh "Người Dao tiền và cách chế biến sáp ong khoái". Để có những hoa văn độc đáo trên trang phục truyền thống, người Dao Tiền tại xóm Hoài Khao, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng đã phải trải qua nhiều công đoạn vất vả: Từ khi vào rừng khai thác những tổ ong Khoái khổng lồ đến chế biến sáp ong và in hoa văn lên mặt vải… Bộ ảnh được tác giả tác giả gửi đến tham dự Cuộc thi ảnh và Video “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam”, do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức. 
Khí hậu trong lành và những cánh rừng nguyên sinh ở Hoài Khao là điều kiện lý tưởng để loài ong khoái làm tổ. Xóm có 2 khu ong khoái về làm tổ là Chán Vềnh và Tà Lạc, mỗi khu có khoảng 30 tổ. Ong khoái làm tổ cheo leo trên những vách đá trong rừng ở độ cao khoảng 20m - 30m so với mặt đất. 
Năm nào cũng vậy, mùa xuân ấm áp ong quay về xây tổ, làm mật, mùa thu se lạnh ong bay đi tìm nơi ấm áp trú đông. Khi ong đang xây tổ làm mật, đồng bào luôn phân công người bảo vệ đàn ong, để không ai làm hại đến đàn ong.Khi nào hết mật, ong bay đi, xóm họp chọn ngày và phân công tổ chức thu hoạch sáp ong.
Quý vị hãy cùng Vietnam.vn trải nghiệm quy trình làm sáp ong của đồng bào Dao Tiền nơi đây qua bộ ảnh "Người Dao tiền và cách chế biến sáp ong khoái". Để có những hoa văn độc đáo trên trang phục truyền thống, người Dao Tiền tại xóm Hoài Khao, xã Quang Thành, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng đã phải trải qua nhiều công đoạn vất vả: Từ khi vào rừng khai thác những tổ ong Khoái khổng lồ đến chế biến sáp ong và in hoa văn lên mặt vải… Bộ ảnh được tác giả tác giả gửi đến tham dự Cuộc thi ảnh và Video “Việt Nam hạnh phúc – Happy Vietnam”, do Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức. Khí hậu trong lành và những cánh rừng nguyên sinh ở Hoài Khao là điều kiện lý tưởng để loài ong khoái làm tổ. Xóm có 2 khu ong khoái về làm tổ là Chán Vềnh và Tà Lạc, mỗi khu có khoảng 30 tổ. Ong khoái làm tổ cheo leo trên những vách đá trong rừng ở độ cao khoảng 20m - 30m so với mặt đất. Năm nào cũng vậy, mùa xuân ấm áp ong quay về xây tổ, làm mật, mùa thu se lạnh ong bay đi tìm nơi ấm áp trú đông. Khi ong đang xây tổ làm mật, đồng bào luôn phân công người bảo vệ đàn ong, để không ai làm hại đến đàn ong.Khi nào hết mật, ong bay đi, xóm họp chọn ngày và phân công tổ chức thu hoạch sáp ong.
Đúng thời điểm, những người phụ nữ đồng bào Dao Tiền lại rủ nhau lên núi thu lượn sáp ong. 
Phân loại sáp ong tại nhà văn hóa xóm.
Những tổ ong khoái khá to, đường kính từ 1m - 1,5m. Sáp ong được vận chuyển tập kết tại nhà văn hóa xóm. Tại đây, sáp ong được phân loại, sàng lọc, loại vàng hơn để riêng, loại đen hơn để riêng. Trước khi chế biến, sáp ong được phân loại, trong quá trình phân loại sẽ bỏ đi đất, lá cây bám vào sáp ong. Sáp ong màu vàng là những tổ ong vừa bay đi, có chất lượng sáp tốt hơn, lượng sáp thu được nhiều hơn. Những tảng sáp màu đen là những tổ ong bay đi sớm hơn hoặc bị mưa nên lượng sáp thu được sẽ ít hơn.
Sau khi phân loại, sáp ong được đem vào chảo lớn để nấu. Trong quá trình nấu, những người phụ nữ phải đảo liên tục tránh bị cháy và để sáp tan đều. Nấu đến khi sôi thì mang sáp vào sọt ép, tinh chất sáp ong và nước lọt xuống dưới. Phần sáp chưa tan hết còn sót lại trên sọt được gom lại mang ra một chỗ riêng để nấu tiếp. Với loại sáp màu vàng thường đun, ép lọc khoảng 3 lần là hết tinh chất; loại màu đen đun ép lọc khoảng 2 lần là hết tinh chất.
Bà con vui vẻ với những miếng sáp ong trên tay.
Những nam giới khỏe mạnh, khéo léo, giỏi leo trèo được giao nhiệm vụ vào rừng trèo lên vách đá, cành cây để chọc những tổ ong rơi xuống bên dưới. Trong khi đó, những người phụ nữ ở phía dưới thì thu những tảng sáp ong, buộc gọn lại để mang về nơi tập kết tại xóm. 
![[Ảnh] Giữ nghề làm giày thêu “liển hài” ở bản vùng cao Điện Biên](https://vphoto.vietnam.vn/thumb/402x226/vietnam-stg/resource/IMAGE/2026/05/19/1779185056253_anh-giu-nghe-lam-g_7154_1779161513.jpeg)
